marja de vries
Samenlevingen in Balans & Onderwijs in Balans - steeds actueler onderwerpen
Samenlevingen in balans
zijn samenlevingen,
waarbij inzicht in de werking van de universele wetmatigheden
een inherent onderdeel is van de cultuur,
waardoor ze optimaal functioneren.
Wat zijn Samenlevingen in Balans?
Samenlevingen in balans zijn samenlevingen, waarbij inzicht in het bestaan en de werking van de universele wetmatigheden een inherent onderdeel zijn van de cultuur, waardoor ze optimaal functioneren. Omdat de universele wetmatigheden, zoals beschreven in mijn boek 'De Hele Olifant in Beeld' een onderdeel zijn van de cultuur, is ook het zelfherstellend vermogen een onderdeel van de cultuur. Daarom kennen deze samenlevingen bij mogelijke verstoringen van de dynamische balans - in lijn met de Wet van Dynamische Balans - een permanente neiging om die balans te herstellen. In de praktijk blijken samenlevingen in balans egalitaire, vreedzame en florerende samenlevingen te zijn, die zowel zeer stabiel als heel flexibel zijn. En omdat alles dat in lijn is met de werking van de universele wetmatigheden optimaal functioneert - volgens de weg van de minste weerstand - zijn samenlevingen in balans samenlevingen die optimaal functioneren in harmonie met al het andere dat bestaat. Deze vorm van een samenleving, dus een samenleving die optimaal functioneert en daarbij in harmonie is met de natuur en het grotere geheel, is de natuurlijke vorm van iedere samenleving.
Vroegere en hedendaagse Samenlevingen in bBlans
Zulke samenlevingen in balans zijn geen utopie - geen onbestaanbare droom. Op basis van recent archeologisch onderzoek is duidelijk geworden dat vele vroegere samenlevingen samenlevingen in balans waren en recent anthropologisch onderzoek maakt duidelijk dat er tot op heden nog steeds een aantal van deze samenlevingen in balans bestaan.
Onze westerse samenleving was ooit ook een Samenleving in Balans
Ook onze hedendaagse westerse cultuur was ooit een samenleving in balans. Onderzoek van onder andere de archeomythologe Marija Gimbutas (1921-1994) laat echter zien dat zo'n 5000 jaar gelden deze samenleving van Oud Europa uit balans is geraakt en sindsdien niet in staat is geweest om die balans te herstellen. Door ingrijpende culturele veranderingen die gepaard gingen met de verandering van een holistisch wereldbeeld gebaseerd op inzicht in de universele wetmatigheden naar het ons welbekende dualistische wereldbeeld is sindsdien inzicht in de werking van de universele wetmatigheden geen inherent onderdeel meer van de cultuur en zijn we zelfs het bestaan van de universele wetmatigheden uit het oog verloren. Een van de gevolgen hiervan is dat het zelfherstellend vermogen van de samenleving bij verstoring van de balans niet langer zorgt voor het herstellen van balans, maar in plaats daarvan geblokkeerd is geraakt. Daarom kunnen we onze westerse cultuur sindsdien een 'Samenleving uit Balans' noemen.
Waarom deze verschuiving van 'Samenlevingen in Balans' naar 'Samenlevingen uit Balans'?
De laatste tijd zijn steeds meer mensen geïnteresseerd in het waarom van deze verschuiving van een 'Samenleving in Balans' naar een 'Samenleving uit Balans', dat ook een verschuiving was van een egalitaire matriarchale samenleving naar een hiërarchische patriarchale samenleving. Historica Cristina Biaggi vroeg onlangs zo'n 30 deskundigen op dit gebied van over de gehele wereld om een artikel met hun visie hierop te schrijven en bundelde al die artikelen in het boek 'The Rule of Mars, Readings on the Origins, History and Impact of Patriachy', 2005, Knowledge, Ideas & Trends (KIT), Manchester, Ct, USA.
De Wet van Ritme en het speciale van het huidige moment
De Wet van Ritme maakt duidelijk dat ontwikkelingen, en dus ook culturele ontwikkelingen, geen lineair verloop hebben, maar een cyclisch spiraalsgewijze ontwikkeling kennen, waarbij bewegingen van opbouw en afbraak elkaar afwisselen. In tijden van toenemende chaos valt dat wat niet langer werkzaam is uit elkaar, waardoor er ruimte komt voor iets nieuws - hopelijk iets dat beter werkt in de gegeven omstandigheden. Bovendien maakt deze wet net als recent wetenschappelijk inzicht in de Chaos Theorie duidelijk dat op zulke momenten veranderingen niet geleidelijk verlopen, maar sprongsgewijs, waardoor er in relatieve korte tijd ingrijpende veranderingen kunnen plaatsvinden. Concreet betekent dit, dat het speciale van het huidige moment is dat we naar 5000 jaar onbalans we ons nu op het speciale moment bevinden dat we opnieuw kunnen kiezen voor een sprongsgewijze verandering van een Samenleving uit Balans naar een Samenleving in Balans. Zo'n sprongsgewijze verandering in de richting van een Samenleving in Balans vindt echter niet zomaar vanzelf plaats, maar alleen als wij mensen gebruik maken van onze vrije wil om daar bewust voor te kiezen. Bij alle keuzes die we maken vandaag, morgen en de dagen daarna, zowel in ons persoonlijk leven als in ons maatschappelijk leven, kunnen we ons steeds opnieuw afvragen of de keuze die we maken bij zal dragen aan verdere onbalans of aan het herstellen van de balans - zowel in onszelf als wereldwijd.
Leren en onderwijs in balans
Wanneer we de informatie over ‘Individuen in Balans’ en ‘Samenlevingen in Balans’ met elkaar combineren, wordt ook duidelijk wat ‘Onderwijs in Balans’ is: ‘Onderwijs in Balans’ is onderwijs waarbij inzicht in de werking van de universele wetmatigheden een inherent onderdeel is van de onderwijscultuur, zodat het mogelijk wordt dat docenten en leerlingen hun zijn en handelen in lijn brengen met de in werking van de universele wetmatigheden, en iedereen zijn of haar unieke talenten optimaal kan ontwikkelen en daarmee op een unieke wijze bij kan dragen aan het welzijn van alles en iedereen. In andere woorden, voor de transformatie van leren en onderwijs is enerzijds nodig van de individuen die werkzaam zijn met kinderen (niet alleen de leerkrachten, maar ook de ouders) ‘Individuen in Balans’ zijn, maar zolang die individuen én dat onderwijs onderdeel zijn van een ‘Samenleving uit Balans’, vraagt het erg veel energie om dat ‘Onderwijs in Balans’ in stand te houden. Het is wel een belangrijke tweede stap, die laat zien wat er mogelijk is, maar tegelijkertijd nog steeds slechts een deel van het verhaal.
Onderwijs neemt bij dit alles tegelijkertijd een heel belangrijke plek in, want het onderwijssysteem kan zowel de bestaande ‘Samenleving uit Balans’ in stand houden en versterken, als juist ook een zeer belangrijke rol spelen bij de verschuiving van een ‘Samenleving uit Balans’ naar een ‘Samenleving in Balans’. Zodra we dit met ons allen inzien en voor dit laatste kiezen, zal de transformatie zowel van het onderwijs als van de samenleving als geheel zeer snel kunnen verlopen. Kortom, ik zal deze zomer met veel plezier verder schrijven en hopelijk na de zomer hier meer over melden.
Meer informatie over Samenlevingen in Balans
Terwijl ik op dit moment mijn tweede boek aan het schrijven ben en daarin onder andere de details over Samenlevingen in Balans aan het beschrijven ben, zodat pook ons onderwijs 'Onderwijs in Balans' kan worden, zijn hier voor wie nu al geïnteresseerd is, een aantal verwijzingen naar meer informatie over Samenlevingen in balans, dat een steeds actueler onderwerp wordt:
Het eerste en tweede wereldwijde congres over Samenlevingen in Balans
Matriarchale samenlevingen blijken samenlevingen in balans te zijn. De Duitse historica Heide Göttner-Abendroth, oprichtster van International Academy HAGIA organiseerde in 2003 samen met de minister van vrouwenzaken Marie-Josée Jacobs van Luxemburg, van 5 tot 7 september 2003, het eerste 'World Congress on Matriarchal Studies' onder de titel "Samenlevingen in Balans", bezocht door bijna 500 mensen.
Spoedig gevolgd door het tweede 'World Congress on Matriarchal Studies' van 29, 30 september en 1 en 2 oktober 2005 in de Texas State University, San Marcos, USA, georganiseerd door Heide Göttner-Abendroth en Genevieve Vaughan van het Center for the Study of the Gift Economy, onder de titel "Samenlevingen in Vrede".
In het najaar van 2009 is het boek Societies of Peace: Matriarchies, Past, Present and future verschenen, onder redactie van Heide Goettner-Abendroth, waarin de presentaties van beide Wereld Congressen gepubliceerd zijn. Sommige van deze presentaties zijn ook hier te vinden.
De Minangkabau: een hedendaagse Samenleving in Balans
Noord-Amerkaans antropologe Peggy Reeves Sanday deed twintig jaar onderzoek te midden van de grootste en meest stabiele hedendaagse matrilineaire samenleving, de samenleving van de Minangkabau op West-Sumatra in Indonesië. Deze moderne samenleving bestaat uit zo'n 4 miljoen mensen en wordt door de mensen zelf een matriarchaat genoemd. Peggy Reeves Sanday schreef een prachtig boek over haar inzichten in deze samenleving.
= Women at the Center, Life in a Modern Matriarchy, 2002, Cornell University Press, Ithaca, NY, USA.
Samenlevingen in Balans zijn Partnerschapsamenlevingen
Oostenrijks/Noord-Amerikaans historica Riane Eisler noemt samenlevingen in balans partnerschapsamenlevingen of gylanische samenlevingen. Zij keek opnieuw naar de geschiedenis, dit keer niet alleen naar de geschiedenis van de helft van de mensheid, maar naar de geschiedenis van de gehele mensheid en dus niet alleen naar die van mannen, maar ook naar die van vrouwen. Haar nog steeds baanbrekende boek hierover is:
= De Kelk en het Zwaard, Onze geschiedenis, onze toekomst, 1997 Ned. vertaling, Uitgeverij Entheon, Nijmegen, oorsp. titel The Chalice and the Blade, Our History, Our Future, 1987, HarperSanFrancisco, CA, USA.
Andere boeken van haar:
= Tomorrow's Children, A Blueprint for partnership Education in the 21ste Century, 2000, Westview, Cambridge, MA, USA. In dit boek vertaalt ze haar ideeën naar onderwijs en besteedt ze in het bijzonder aandacht aan wat deze inzichten voor de inhoud van het onderwijs betekenen.
= The Real Wealth of Nations, Creating a Caring Economics, 2007, Berrett-Koehler Publishers, Inc. San Francisco, CA, USA. In dit boek vertaalt ze haar ideeën naar de economie en legt ze uit hoe belangrijk het is dat we de balans herstellen door het 'vrouwelijke' aspect - zorg, onderwijs, welzijn voor iedereen ook economische waarde geven, met als resultaat een optimaler functioneren van de samenleving voor iedereen. Ze laat aan de hand van vele gegevens in dit boek ook zien dat hoe hiërarchischer een samenleving is, des te minder optimaal de samenleving functioneert voor iedereen. Zie voor meer info haar website: www.rianeeisler.com
Samenlevingen in Balans zijn egalitaire samenlevingen
Dit laatste aspect, nl. hoe hiërarchischer en ongelijker een samenleving is des te minder optimaal de samenleving functioneert voor iedereen, is ook de conclusie van het boek The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better, 2009, van de Britse epidemologen Richard G. Wilkinson en Kate Pickett. Zij zijn pioniers in de studie van de gevolgen van ongelijkheid op mensen en hun boek, dat uitsluitend het resultaat is van wetenschappelijk onderzoek, laat zien dat grote inkomensongelijkheid binnen samenlevingen schadelijk is voor de sociale samenhang, de gezondheid en de levenskwaliteit van iedereen, dus zowel van arm als rijk. Zie voor meer info ook de website: www.equalitytrust.org.uk
Boeken:
= Heide Goettner-Abendroth, ed., Societies of Peace: Matriarchies, Past, Present and future, 2009, Inanna Publications, Toronto, Canada. (publicatie van de presentaties van de twee Wereld Congressen over matriarchale samenlevingen in 2003 en 2005)
= Richard G. Wilkinson & Kate Pickett, The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better, 2009, Allen Lane, Penguin Books. (resultaat van 30 jaar onderzoek van twee Britse epidemologen)
= Melissa K. Nelson, (ed), Original Instructions, Indigenous Teachings for a Sustainable Furture, 2008, Bear & Company, Rochester, Vermont, USA.(presentaties van 16 jaar Bioneer Conferenties, ontmoeting van inheemse wijsheid en westerse wetenschap)
= Riane Eisler,The Real Wealth of Nations, Creating a Caring Economics, 2007, Berrett-Koehler Publishers, Inc. San Francisco, CA, USA.(over toepassing van het partnerschapmodel in de economie)
= Malikam, Symbols and Magic in the Arts of Kabyle Women, 2007, Peter Lang, New York, USA. (Over samenleving in balans van de Kabyle Berbers in Algerije)
=Annine van der Meer, Van Venus tot Madonna, een verborgen geschiedenis,
2006, Uitgeverij Synthese bv. (over de vroege culturen waarin de vrouw als moeder een centrale rol had en hoe die 'moederlanden' zoek raakten en nu weer in de belangstelling komen)
= Cristina Biaggi, The Rule of Mars, Readings on the Origins, History and Impact of Patriachy, 2005, Knowledge, Ideas & Trends (KIT), Manchester, Ct, USA. (over de mogelijke redenen van de verschuiving van matriarchaten naar patriarchaten)
= Peggy Reeves Sanday, Women at the Center, Life in a Modern Matriarchy, 2002, Cornell University Press, Ithaca, NY, USA. (Over de samenleving in balans van de Minangkabau in West Sumatra)
= Riane Eisler, Tomorrow's Children, A Blueprint for partnership Education in the 21ste Century, 2000, Westview, Cambridge, MA, USA. (over toepassing van het partnerschapmodel in het onderwijs)
= Riane Eisler, De Kelk en het Zwaard, Onze geschiedenis, onze toekomst, 1997 Ned. vertaling, Uitgeverij Entheon, Nijmegen, oorsp. titel The Chalice and the Blade, Our History, Our Future, 1987, HarperSanFrancisco, CA, USA. (over onze Europese geschiedenis)
= Marija Gimbutas, The Goddesses and Gods of Old Europe, Myths and Cult Images, 1982/1996, University of Califormia Press, Berekely, Los Angeles, CA, USA. (over de geschiedenis van de matrilineaire cultuur van Oud Europa van 6500 - 3500 voor Chr. op basis van archeomythologie)
= Paula Underwood, The Walking People, Native American Oral History, 1993, A Tribe of Two Press, San Anselmo, CA, USA. (de mondeling doorgegeven geschiedenis van de samenleving in balans van de Oneida, een van de 5 Iroquois nations).
= Paula Gunn Allen, Grandmothers of the Light, A Medicine Woman's sourcebook, 1991, Beacon Press, Boston, USA. (over Noord-Amerikaanse inheemse samenlevingen in balans)
=
Paula Gunn Allen, The Sacred Hoop:Recovering the Feminine in American indian Traditions, 1986, Beacon Press, Boston, USA. (over Noord-Amerikaanse inheemse samenlevingen in balans)